Terug naar overzicht
In 2026 vieren we als COC Nederland ons 80‑jarige bestaan. Wat in 1946 begon als de Shakespeare Club, groeide uit tot de oudste nog bestaande belangenorganisatie voor lhbti+ personen ter wereld. Sinds onze oprichting zetten wij ons onafgebroken in voor gelijke rechten, zichtbaarheid, veiligheid en de emancipatie van de regenbooggemeenschap, in Nederland en daarbuiten.
Wij werden op 7 december 1946 in Amsterdam opgericht als de Shakespeare Club, voortgekomen uit de lezerskring van het tijdschrift Levensrecht. In 1949 kregen wij de naam Cultuur‑ en Ontspanningscentrum (C.O.C.), een schuilnaam in een tijd waarin homoseksualiteit in bepaalde gevallen nog strafbaar was en maatschappelijke acceptatie beperkt.
Door de decennia heen speelden wij een sleutelrol in historische mijlpalen, zoals:
- In 1971 de afschaffing van artikel 248bis, waarmee een einde kwam aan de laatste vorm van strafbaarstelling van homoseksualiteit in Nederland.
- Op 1 april 2001 stelde Nederland, mede dankzij de inzet van activisten, COC Nederland en andere organisaties, als eerste land ter wereld het huwelijk open voor paren van gelijk geslacht.
- Zestien jaar geleden organiseerde Nazmul Rahman samen met ons voor het eerst Paarse Vrijdag. Inmiddels is Paarse Vrijdag uitgegroeid tot een landelijke actiedag waarop scholieren, leerkrachten en docenten zich met onze steun op bijna 3.000 scholen inzetten voor onderwijs waarin iedereen zichzelf kan zijn, zonder gepest te worden.
- Daarnaast zetten wij ons al jarenlang actief in binnen diverse VN‑mechanismen (Verenigde Naties) om de positie van lhbti+ personen wereldwijd te verbeteren en steunen we lhbti+ organisaties in meer dan 35 landen wereldwijd.
- In de Botswana, Bhutan en de Seychellen slaagde de beweging er mede dankzij onze steun in om een einde te maken aan wetten die lhbti+ personen strafbaar stelden.
Nu en in de toekomst
Vandaag de dag zijn wij een federatie van negentien lokale COC‑verenigingen, met duizenden leden, vrijwilligers en professionals. Samen werken wij aan acceptatie en veiligheid op scholen, in de politiek, op de werkvloer en binnen culturele gemeenschappen.
Dat werk is nog altijd hard nodig. In de afgelopen twee jaar is het aantal meldingen van discriminatie tegen lhbti+ mensen in Nederland bijna verdubbeld. Ook discriminatie tegen andere minderheden neemt toe. Bovendien worden lhbti+ jongeren tot drie keer vaker gepest dan andere jongeren.
Hoewel wij als COC Nederland dit jaar ons 80‑jarig jubileum vieren, geldt dat niet voor alle lokale COC‑verenigingen. Veel van deze verenigingen zijn later ontstaan, ieder vanuit de specifieke behoeften van hun eigen gemeenschap.
Omdat wij in 1946 in Amsterdam zijn opgericht, betekent dit wél dat COC Amsterdam eveneens haar 80‑jarig jubileum viert. Wil je weten wat COC Amsterdam allemaal van plan is? Kijk dan HIER op hun website.
Ook internationaal blijven wij ons inzetten voor lhbti+ mensenrechten, met name in landen waar deze rechten nog onder druk staan. Dit doen wij samen met andere lhbti+ organisaties, zoals Pan Africa ILGA in Afrika en ILGA Asia in Azië, in meer dan 35 landen over de hele wereld. Samen vormen wij Power of Pride: een samenwerking die zich inzet voor een diverse en inclusieve samenleving in tal van landen. In Nederland werken wij hiervoor nauw samen met het ministerie van Buitenlandse Zaken. Daarnaast zijn buitenlandse overheden en de Europese Unie, voor ons belangrijke strategische partners.
Events
Dit jaar vieren wij ons jubileum op verschillende manieren, met een mix van publieke en besloten evenementen. Tegelijkertijd vindt WorldPride plaats in Amsterdam, waardoor tijdens de Pride-maand onze jubileumactiviteiten en Pride‑evenementen op een mooie manier samenkomen.
Wil je niets missen? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief of houd onze website en socials in de gaten.